داشتن کیف مدرسه برای دانشآموزان ضروری است، اما وقتی بیش از حد سنگین باشد یا درست حمل نشود، میتواند به گردن، شانهها و کمر فشار زیادی وارد کند. بسیاری از کودکان، کیف خود را فقط روی یک شانه میاندازند یا برای نگه داشتن کیف سنگین، بدن خود را به جلو خم میکنند، شانهها را بالا میگیرند که این حالتها معمولا باعث خستگی و درد عضلانی میشوند.
بااینحال، نباید هر کمردرد یا تغییر در فرم بدن کودک را به کیف مدرسه نسبت داد. کودکان ممکن است به دلیل رشد سریع، ورزش، زمین خوردن، نشستن طولانی یا مشکلات عضلانی نیز درد داشته باشند. در این مطلب به والدین کمک میکنیم که علائم وارد شدن فشار ناشی از کولهپشتی را بشناسند و درصورت نیاز، فرزند را برای انجام معاینات نزد پزشک متخصص ببرند.
آیا کیف مدرسه واقعا به ستون فقرات کودک آسیب میزند؟
کیف سنگین یا استفاده نادرست از آن میتواند باعث درد گردن، شانه و کمر شود. اگر کودک کیف را فقط روی یک شانه حمل کند یا برای حفظ تعادل به جلو خم شود، عضلات دو سمت بدن بهطور یکسان کار نمیکنند و فشار بیشتری به شانهها و کمر وارد میشود.
این فشار به شکل خستگی عضلانی، درد، گرفتگی گردن یا حساسیت شانهها دیده میشود و در بیشتر کودکان، با سبک کردن کیف، استفاده از هر دو بند کولهپشتی و استراحت کافی، این علائم بهتر میشوند.
شواهد و پژوهشهای علمی نشان نمیدهند که کیف مدرسه بهتنهایی باعث آسیب دائمی ستون فقرات، فتق دیسک یا اسکولیوز شود. عوامل زیادی در کمردرد کودکان نقش دارند؛ از جمله مدت حمل کیف، نوع فعالیت بدنی، وضعیت نشستن، خواب، آمادگی جسمانی و حتی استرس.
به همین دلیل، کیف مدرسه ممکن است روی کمردرد کودک موثر باشد؛ اما لزوما تنها دلیل آن نیست.
کیف مدرسه استاندارد چه ویژگیهایی دارد؟
کیف مناسب باید با قد و جثه کودک تناسب داشته باشد. کیف بسیار بزرگ معمولا کودک را تشویق میکند وسایل بیشتری داخل آن بگذارد و وزن آن بیشتر شود. خود کیف نیز باید تا حد ممکن سبک باشد. ویژگیهای مهم یک کیف مدرسه مناسب عبارتاند از:
- داشتن دو بند پهن، نرم و قابل تنظیم
- داشتن قسمت پشتی نرم یا پددار
- قرار گرفتن کیف نزدیک به پشت کودک
- داشتن چند بخش داخلی برای پخش بهتر وزن وسایل
- داشتن بند کمری یا سینهای در کیفهای سنگینتر
- متناسب بودن ابعاد کیف با قد و عرض شانه کودک
وسایل سنگینتر، مثل کتاب یا لپتاپ، باید نزدیک به پشت کودک قرار بگیرند. قرار دادن وسایل سنگین در بخش بیرونی کیف باعث میشود مرکز ثقل کیف از بدن فاصله بگیرد و کودک برای حفظ تعادل، بدن خود را بیشتر به جلو خم کند.
بهتر است وزن کیف نهایتا تا ۱۵ درصد وزن کودک باشد؛ بااینحال، این عدد برای همه کودکان یکسان نیست. زمان حمل کیف، نحوه استفاده از بندها، قدرت عضلات و شرایط مسیر رفتوآمد هم اهمیت دارند. اگر کودک برای نگه داشتن کیف مجبور است به جلو خم شود، یعنی وزن کیف برای او سنگین یا نامتناسب است.
نشانههای اولیه فشار عضلانی و مشکلات اسکلتی در کودکان
کودک همیشه نمیتواند درد خود را دقیق توضیح دهد. گاهی رفتار او هنگام پوشیدن یا برداشتن کیف، بیشتر از حرفهایش نشان میدهد که کیف برایش سنگین است. نشانههایی که والدین باید به آنها توجه کنند شامل موارد زیر است:
- شکایت مکرر از درد گردن، شانه یا کمر بعد از مدرسه
- قرمزی، فشار یا رد عمیق بند کیف روی شانهها
- خم شدن واضح بدن به جلو هنگام راه رفتن با کیف
- خستگی شدید شانهها یا دستها پس از حمل کیف
- سختی در بلند کردن یا پوشیدن کیف
- بیحسی یا گزگز دستها و بازوها
- اجتناب از فعالیتهای معمول به دلیل درد کمر یا شانه
این نشانهها لزوما به معنی بیماری جدی نیستند، اما نشان میدهند باید وزن کیف، نوع بندها و شیوه حمل آن بررسی شود. درد مداوم در کودکان نباید طبیعی تلقی شود؛ بهویژه اگر در روزهای بدون مدرسه هم ادامه پیدا کند.
چند توصیه برای والدین جهت مدیریت بهتر کیف مدرسه
مدیریت وزن کیف فقط وظیفه کودک نیست و والدین میتوانند با چند تغییر ساده، فشار روزانه روی بدن کودک را کمتر کنند.
- اولین کار، بررسی روزانه کیف است. کتابها، دفترها یا وسایلی که کودک برای آن روز نیاز ندارد، باید از کیف خارج شوند. وسایل سنگینتر نیز باید نزدیک به پشت کودک قرار بگیرند.
- به کودک آموزش دهید همیشه از هر دو بند کیف استفاده کند. حمل کیف با یک بند، وزن را روی یک سمت بدن میاندازد و عضلات گردن و شانه را بیشتر تحت فشار قرار میدهد. بندها هم باید طوری تنظیم شوند که کیف در وسط پشت قرار بگیرد و بیش از حد پایین آویزان نباشد.
- اگر مدرسه دارای کمد است و میتوان بعضی کتابها یا وسایل را آنجا نگه داشت، استفاده از آن میتواند وزن کیف را کمتر کند.
- در مسیرهای طولانی یا روزهایی که کودک باید وسایل زیادی حمل کند، کیف چرخدار ممکن است برای بعضی دانشآموزان مناسب باشد؛ البته باید به وجود پله و توان کودک برای کشیدن کیف توجه شود.
- فعالیت بدنی منظم نیز مهم است. کودکانی که عضلات تنه، شانه و پاهای قویتری دارند، فشارهای روزمره را بهتر تحمل میکنند. ورزش و بازی فعال جایگزین حمل درست کیف نیست، اما میتواند به سلامت عمومی عضلات و استخوانها کمک کند.
چه زمانی مراجعه به پزشک ضروری است؟
بیشتر دردهای خفیف ناشی از کیف سنگین با سبک کردن بار و اصلاح شیوه حمل بهتر میشوند. اما اگر درد ادامهدار باشد یا علائم غیرعادی دیده شود، بهتر است پزشک کودک را معاینه کند تا علت و ریشه مشکل مشخص و بررسی شود. این علائم شامل موارد زیر هستند:
بیشتر دردهای خفیف ناشی از کیف سنگین با سبک کردن بار و اصلاح شیوه حمل بهتر میشوند. اما بعضی علائم نیاز به ارزیابی پزشکی دارند از جمله:
- درد گردن، شانه یا کمر که بیش از چند هفته ادامه دارد
- درد شدیدی که کودک را از خواب بیدار میکند
- ضعف، بیحسی یا گزگز مداوم دستها و پاها
- لنگیدن، محدود شدن حرکت یا اجتناب از فعالیتهای عادی
- نابرابری واضح شانهها، لگن یا برجستگی یک سمت پشت
- تب، کاهش وزن بیدلیل یا خستگی غیرمعمول همراه با کمردرد
کلام آخر
کیف مدرسه سنگین معمولا به تنهایی باعث اسکولیوز یا آسیب دائمی ستون فقرات نمیشود، اما میتواند درد و خستگی عضلات گردن، شانه و کمر را بیشتر کند. کیف سبک، بندهای پهن، استفاده از هر دو بند و چیدن درست وسایل، فشار واردشده به بدن کودک را کمتر میکند.
اگر کودک شما کمردرد مداوم دارد، شانههایش نامتقارن به نظر میرسند یا هنگام حمل کیف دچار درد و محدودیت حرکت میشود، بهتر است برای بررسی دقیقتر اقدام کنید. در سامانه نوبتدهی آنلاین دکتردکتر میتوانید لیست بهترین دکترهای ارتوپد در اصفهان را ببینید، اطلاعات پزشکان را مقایسه کنید و با انتخاب زمان مناسب، نوبت خود را آنلاین ثبت کنید.
سامانه نوبتدهی دکتردکتر مسیر مشاهده پزشکان و دریافت نوبت را سادهتر میکند تا پیگیری مشکلات اسکلتیعضلانی کودکان بدون تماسهای متعدد انجام شود.
نظرات کاربران