ایران در سالهای اخیر با مسئله کاهش نرخ باروری و تغییر ساختار جمعیتی مواجه است. بهطوریکه نرخ باروری کل کشور به حدود ۱.۶ تا ۱.۷ رسیده و این روند موجب پیری زودهنگام جامعه و از بین رفتن پنجره جمعیتی خواهد شد. به همین دلیل، سیاستگذاران مشوقها و حمایتهایی برای ترغیب خانوادهها به فرزندآوری ارائه کردهاند. در این راستا، نقش مادران به عنوان محور خانواده و کانون پرورش نسل آینده دارای اهمیت ویژهای است.
ضرورت حمایت مستقیم از مادران
تجربه نشان میدهد که حمایتهای اقتصادی باید مستقیماً به مادران برسد تا تأثیر بیشتری بر رفاه و امنیت اقتصادی داشته باشد. این رویکرد به ویژه برای زنان خانهدار و مادران روستایی اهمیت دارد و امکان تصمیمگیری مستقل و مدیریت بهتر هزینهها را فراهم میکند.
تدابیر قانونی برای حمایت از مادران
قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت با هدف تقویت بنیان خانواده، حمایت از مادران را در نظر گرفته است. این قانون شامل افزایش مرخصی زایمان، بیمه مادران خانهدار و فراهمسازی فضاهای مناسب برای استراحت و نگهداری کودکان در محیطهای کار است. ماده ۱۷ این قانون مرخصی زایمان را به ۹ ماه با حقوق کامل برای مادران شاغل افزایش میدهد. همچنین، طبق ماده ۲۱ مادران خانهدار دارای سه فرزند و بیشتر تحت پوشش بیمه اجتماعی قرار میگیرند.
اگرچه این قانون گامهای مثبتی برداشته، اما نکته حائز اهمیت این است که کمکهای اقتصادی این قانون مستقیماً به مادران نمیرسد و بیشتر بهصورت تسهیلات بانکی یا مزایای کلی خانوادگی طراحی شده است.
حمایت از مادران در قالب بسته مادرانه
دولت اخیراً سیاستهای حمایتی مستقیمی برای مادران طراحی کرده که به «بسته مادرانه» شناخته میشود. این بسته شامل پرداخت ماهانه ۲ میلیون تومان به حساب مادران به مدت ۲۴ ماه است و هدف آن تامین هزینههای ضروری دوران بارداری و نوزادی میباشد. این اقدام برای نخستین بار منابع مالی را مستقیماً به مادران اختصاص میدهد.
افزودن حق عائلهمندی
موضوع حق عائلهمندی بهعنوان یکی از مهمترین مسائل در راستای حمایت اقتصادی مادران شاغل در حال پیگیری است. اگرچه این موضوع بهصورت مستقیم در قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» پیشبینی نشده، اما در لایحه اصلاح قانون خدمات کشوری در حال بررسی است. این لایحه میتواند به کاهش فشار اقتصادی بر مادران شاغل و افزایش انگیزه برای مشارکت در بازار کار کمک کند.
بهطور کلی، سیاستهای حمایتی در قالب بسته مادرانه و اقدامات برای حق عائلهمندی به گونهای طراحی شدهاند که رفاه و معیشت مادران را هدف قرار دهند و فرصتهای بیشتری برای ایفای نقش مؤثر آنان در خانواده و جامعه فراهم سازند.
نظرات کاربران